Ligging
Merelbeke ligt ongeveer centraal in de provincie Oost-Vlaanderen en behoort tot het arrondissement Gent-Eeklo.
De omliggende gemeenten zijn:
- Gent (Zwijnaarde, Ledeberg en Gentbrugge)
- Melle (Gontrode)
- Oosterzele (Landskouter, Scheldewindeke en Moortsele)
- Gavere (Baaigem en Vurste)
- De Pinte (Zevergem)
Voorkomen
Merelbeke wordt van noord naar zuid doorkruist door de Hundelgemsesteenweg, een drukke provinciale weg tussen Gent en Brakel. Langs die as verandert Merelbeke geleidelijk van een verstedelijkt naar een landelijk gebied. De meest noordelijke wijk, Flora, leunt aan tegen Gent. Het Liedermeerspark, een natuur- en wandelpark aan de Schelde, is de groene long van die wijk. Net voorbij de grens, op grondgebied Gentbrugge, ligt Merelbeke-station. De wijk Flora is gescheiden van Merelbeke-Centrum door de Ringvaart.
Net ten zuiden van de Ringvaart dwarst de E40-autosnelweg Kust-Brussel het grondgebied van onze gemeente. Via de R4 is er ook een snelle verbinding met de E17 richting Antwerpen; via het klaverblad op de E40 in Zwijnaarde met de E17 richting Kortrijk. De faculteit diergeneeskunde van UGent ligt vlakbij de R4-brug en de E40. Tussen Flora en Merelbeke-Centrum ligt de Kuiel, een handelswijk langs de Hundelgemsesteenweg.
Merelbeke-centrum herbergt heel wat gemeentediensten. In het hart van het centrum liggen de bibliotheek, het gemeentehuis, het politiekantoor, het sportcentrum, het zwembad, de dienst gemeentewerken en het OCMW. Merelbeke-Centrum oogt met zijn lintbebouwing vrij verstedelijkt.
Vanaf de wijk Kwenenbos krijgt de gemeente stilaan meer een landelijk uitzicht. Die wijk vormt een uitloper van Merelbeke-Centrum. Na de Tweede Wereldoorlog kwamen veel bloemisten uit de Flora zich hier vestigen. Het containerpark en het centrum 't Groenendal liggen in deze wijk.
De deelgemeenten Bottelare, Schelderode, Melsen en Lemberge zijn nog echte dorpskernen in een landelijk gebied. In het schilderachtige Munte ligt het hoogste punt van de gemeente, op 55 m. In de landelijke wijk Makkegem, langs de Bosstraat en de Makkegemstraat, liggen heel wat bossen die grootdeels in privébezit zijn.