Het Land van Aalst

Wat?

De Merovingers en daarna de Karolingers lieten hun rijk besturen door graven die aan het hoofd stonden van gouwen. Na de dood van Karel De Grote in 814 werd het rijk verdeeld onder zijn zonen en regelde Het Verdrag van Verdun (843) de nieuwe rijksgrenzen. Hierbij vormde de Schelde een natuurlijke grens tussen West-Francië (Franse kant) en Oost-Francië (Duitse kant). Merelbeke en haar deelgemeenten, die net aan de oostzijde lagen, kregen hierdoor een ligging die strategisch van zeer groot belang was.

In het graafschap Vlaanderen, dat aan de westzijde lag, deden de graven van Vlaanderen jarenlang strijdlustige pogingen om gebieden te verkrijgen op de oostzijde van de Schelde. Graaf van Vlaanderen Boudewijn V (1035-1067) verkreeg met geweld het volledige gebied tussen de Schelde en de Dender in leen van de Duitse keizer. Dit gebied werd later het Land van Aalst.

In het midden van de 11e eeuw werden in Vlaanderen de gouwen vervangen door kleinere kasselrijen, telkens bestuurd door een burggraaf. Deze had zowel militaire, gerechtelijke als bestuurlijke macht. De functie werd overgeërfd, terwijl de burcht met omliggende eigendommen van de Vlaamse graaf bleven. In Aalst vestigde zich eveneens een burggraaf. Om te vermijden dat de burggraven te veel macht kregen en de eigendommen zelf verwierven, werden ze in de 12e eeuw vervangen door baljuws, die betaald werden en konden afgezet worden.

Er werd bestuurd vanuit heerlijkheden die door de vorst in leen werden gegeven aan een heer. Een heer had zowel bestuurlijke als juridische macht en werd, afhankelijk van de samenstelling van de heerlijkheid, bijgestaan door zelfbenoemde ambtenaren, zoals een baljuw, griffier, meier en een schepenbank. De rechtspraak hing af van de schepenbanken die als gerechtsorgaan de vierschaar vormden.

Toen er in 1164 geen opvolger was voor de burggraaf van Aalst, keerde het gebied terug naar de graaf van Vlaanderen. Op dat moment werd het gebied tussen Schelde en Dender een kasselrij met de naam Land van Aalst. De kasselrij omvatte in de 14e eeuw vijf baronieën, de steden Aalst en Geraardsbergen en een groot aantal dorpen. De graaf van Vlaanderen heerste zelf over de stad Aalst en het leenhof Ten Steene.

Merelbeke en Lemberge hingen af van het leenhof van de graaf van Vlaanderen, terwijl de deelgemeenten Bottelare, Munte, Schelderode en Melsen deel uitmaakten van een baronie, het Land van Rode.

Contact & openingsurenOpeningsuren en contact

Waar?

Dienst archief
Gemeentehuis (tweede verdieping)
Hundelgemsesteenweg 353
9820 Merelbeke

Openingsuren

Vandaag:Gesloten
Eerstvolgende openingsdag:(25/03)Gesloten

Contact

  • 09 210 33 05
09 210 32 99
archief [at] merelbeke.be

Bekijk ook

  • Het Land van rode telde 17 gemeenten en reikte tot Gent.

  • Merelbeke was oorspronkelijk een gebied met enerzijds bossen en heide en anderzijds zeer waterrijke gronden.

  • Lemberge beschikt over uitstekende grond voor landbouw en was tot in de jaren 1970 een agrarische gemeente.

  • Munte is vooral een agrarische deelgemeente.

  • Melsen was altijd overwegend agrarisch en heeft ook vandaag nog een landelijk uitzicht.